زمینه: آنچه امروزه در پروژه های عمرانی بیش از پیش مطرح است ضعف مبانی اخلاق مهندسی در تعاملات حرفه ای است. این امر ناشی از آن است که؛ در دوره آموزش های دانشگاهی، مبحث اخلاق و چالش های اخلاقی در جامعه مهندسین، مورد توجه قرار نگرفته است. از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش های اخلاقی در کارگاه های عمرانی صورت گرفته است.روش: پژوهش حاضر توصیفی از نوع پیمایشی است. جامعه پژوهش شامل تمامی مهندسین شاغل در در دو پروژه بزرگ عمرانی هستند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده، 100 نفر انتخاب شدند. اطلاعات به وسیله پرسشنامه پژوهشگر ساخته، جمع آوری و داده ها با کمک آمار توصیفی مورد تحلیل و تفسیر قرار گرفته اند.یافته ها: نتایج به دست آمده نشان می دهند که؛ 44% گروه نمونه، کارگاه های عمرانی را فاقد گفتمان اخلاقی می دانند و 87% رابطه و نفوذ را عامل موثر در استخدام می دانند. 79% گروه نمونه از مفاد آیین نامه های اخلاق مهندسی آگاهی ندارند و 78% از افراد آموزش ناکافی را علت این مسئله می دانند. در نهایت 53% گروه نمونه، بی اخلاقی در کارگاه ها را با بی اخلاقی در جامعه مرتبط می دانند.نتیجه گیری: با توجه به نتایج حاصل می توان گفت: سطوح پایین آگاهی از آیین نامه های اخلاق مهندسی از آموزش ناکافی در سطوح دانشگاهی ریشه می گیرد. چالش های اخلاقی در کارگاه ها منجر به کاهش رضایت شغلی کارکنان و ایجاد تجارب نامطلوب برای افراد جویای کار می گردد که می تواند پایبندی آنها به اصول اخلاقی را در سطح اجتماعی نیز تحت تاثیر قرار دهد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی و اعتبار یابی مقیاس اخلاق پژوهش در دانشجویان تحصیلات تکمیلی مهندسی صورت پذیرفت. روش پژوهش، توصیفی_ پیمایشی و جامعه آماری شامل تمام دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته های فنی_مهندسی دانشگاه های دولتی تهران، هرمزگان، فردوسی مشهد و گیلان در نیمسال اول سال تحصیلی 1399-1400 بود. با توجه به گستردگی جامعه آماری و ماهیت پژوهش، نمونه ای به حجم 402 نفر در پژوهش شرکت و مقیاس اخلاق پژوهش سیلور (1997) را به صورت الکترونیکی تکمیل نمودند. تحلیل آماری داده ها با نرم افزارهای Spss24 و Lisrel8. 5 انجام شد. روایی مقیاس اخلاق پژوهش از دو جنبه محتوایی و سازه مورد قرار گرفت و شاخص های برازش تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که الگوی تأییدی از برازش قابل قبولی برخوردار می باشد (2843/52 =χ 2، 09/0 =RSMEA، 92/0=RFI، 74/0=GFI، 96/0=CFI). در فرایند بررسی اعتبار نیز از روش همسانی درونی و همبستگی هر خرده مقیاس با نمره کل استفاده شد. جهت احراز همسانی درونی، ضرایب آلفای کرونباخ برای کل مقیاس 95/0 و برای چهار خرده مقیاس صداقت شخصی، روش شناسی، تحلیل داده و انتشار به ترتیب 84/0، 74/0، 76/0 و 90/0 به دست آمد. همچنین، ماتریس ضرایب همبستگی بین خرده مقیاس ها با نمره کل اخلاق پژوهش حاکی از روابط درونی قوی و همبستگی مثبت معنادار بود (P< 0/001).

تاریخچه فعالیت های مهندسی شامل نمونه های زیادی از توسعه است که بخشی از آن منجر به تخریب محیط زیست شده است. از این رو اخلاق زیست محیطی در آموزش مهندسی جایگاه ویژه ای دارد. مقاله حاضر در زمینه اخلاق مهندسی است که به صورت اختصاصی بر امر آموزش اخلاق زیست محیطی تمرکز دارد. عدم وجود دوره آموزشی مرتبط با اخلاق زیست محیطی در حقیقت یک حلقه مفقوده در آموزش کارشناسان مهندسی است که نیاز به توجه ویژه جهت مرتفع کردن مشکلات آتی دارد. در همین راستا مسیولین باید به فکر ایجاد یک تغییر الگو در عرصه آموزش وپرورش در مهندسی باشند، زیرا این امر به تعامل میان مهندسین و محیط زیست مربوط می شود. در نتیجه آموزش اخلاق زیست محیطی باید به عنوان یک مهارت ضروری در کلیه برنامه های مهندسی در نظر گرفته شود. به این منظور، این مقاله یک برنامه درسی برای دوره اخلاق زیست محیطی را پیشنهاد می دهد.

هدف از بررسی موضوع این تحقیق، دستیابی به ویژگی ها و هنجارهای اخلاق پژوهشی پژوهشگران دانشگاهی در حوزه صنعت است. در این تحقیق که به صورت میدانی و با استفاده از مصاحبه توام با پرسش های نیم ساخت یافته انجام گردیده است، از میان پژوهشگران و کارفرمایان صنعت برق، 38 نفر کارآمد به صورت هدفمند انتخاب شده و درباره ویژگی ها و هنجارهای اخلاق پژوهشی پژوهشگران کارآمد صنعتی مصاحبه های عمیق انجام شده و پاسخ های مبتنی بر تجربیات مدیریتی و پژوهشی آنان گردآوری گردیده و داده های منتج از مصاحبه ها با استفاده از روش کدگذاری باز، محوری و گزینشی، آنالیز شده و مورد تحلیل و تفسیر نهایی قرار گرفته اند. نتایج مبتنی بر تجربیات مدیریتی و پژوهشی کارفرمایان و پژوهشگران کارآمد صنعت برق، حاکی از آن است که مهم ترین ویژگی های اخلاق پژوهشی پژوهشگران کارآمد، به ترتیب عبارت از: داشتن صداقت و تخصص، صبور بودن، ارتباطات خوب، سخت کوشی، اخلاق حرفه ای، فراتر از تعهد عمل کردن، مطرح بودن در صنعت، پاسخگو بودن نسبت به ایرادات و انتقادات، متوجه مسیله شدن و درک موضوع مطرح شده، ارق ملی، امانت داری، قانع بودن، درک جایگاه و نیاز کارفرما، جوان بودن، دغدغه حل مسیله، کنجکاوی، پیگیر بودن، نوآوری و ثبت اختراع، داشتن مقالات پژوهشی و نیز کاربرد پژوهش آنان در یک یا چند شرکت.

مقدمه و هدف پژوهش: اخلاق شهروندی مجموعه ای از قوانین و عرف های اجتماعی است که می تواند در شهرهای بزرگ و متوسط همچنین در شهرهای کوچک امکان زندگی مناسب و هماهنگ را بدون تنش چه با یکدیگر و چه با محیط زیست به وجود آورد. لذا نگاه و رویکرد اخلاقی دست اندرکاران و ساکنان این شهرها به نهادینه کردن این رویکرد از طریق مهندسی فرهنگی، امکان گذار آرام به توسعه پایدار و از میان برداشتن موقعیت های نامناسب کنونی به موقعیت های مناسب را برای نسل های آینده فراهم می نماید. این پژوهش به بررسی ارتباط مهندسی فرهنگی و توسعه اخلاق شهروندی با توجه به سطوح سه گانه مهندسی فرهنگی و اخلاق شهروندی پرداخته است.روش پژوهش: این پژوهش از نظر نحوه اجرا از جمله پژوهش ها ی توصیفی است که با استفاده از روش همبستگی اجرا شده است و از نظر هدف نیز جزو پژوهش های کاربردی تلقی می شود.یافته ها: با توجه به اینکه در مطالعات نظری پژوهش، در حوزه اخلاق شاخص های تعهدات اجتماعی، تعهدات حرفه ای و منافع فردی مدنظر قرار داشته و در تعاملات شهروندی مورد تاکید قرار داشته اند، نتاج برگرفته از پژوهش نشان می دهد که بیشترین تاثیرپذیری از فرهنگ در حوزه اخلاق، در بخش تعهدات اجتماعی می باشد.نتیجه گیری: در جمع بندی نهائی، تاثیرپذیری شاخص های اخلاق از فرهنگ طبق نظر پاسخ دهندگان مورد تاکید قرار گرفته است لذا ارتباط فرهنگ با اخلاق را معنادار و به عبارتی توسعه اخلاق شهروندی از طریق مهندسی فرهنگی را می توان قابل تامل تلقی نموده که در این مسیر نیاز به مطالعات بیشتری می باشد.

در این تحقیق، تلاش بر این است تا راهی برای مقابله با مشکلات و دوراهی های اخلاقی در حوزه فناوری پیدا کنیم. ما از روشی استفاده خواهیم کرد که در سال های اخیر تحت عنوان شباهتِ طراحی در اخلاق کاربردی معرفی شده است. بر اساس این رویکرد، برای حل مسائل اخلاقی می توان از بینش ها و ساختارهایی که در فرایندهای طراحی مطرح می شوند استفاده کرد. اما برای ارزیابی های اخلاقی در این ساختار، نیاز به یک نظریه اخلاقی داریم. نظریه های پیشنهادی ما، نتیجه گراییِ قاعده ایِ کانتی و نظریه سه گانه هستند که ترکیبی از قراردادگرایی کانتی و اسکانلنی و نتیجه گرایی قاعده ای می باشند. دلیل این انتخاب آن است که به نظر می رسد این فرمول ها فاقد نقاط ضعف دیگر نظریه های اخلاقی بوده و همچنین به دلیل اینکه بین سه نظریه ی اخلاقی سازش ایجاد می کنند، می توانند پیچیدگی های مشکلات اخلاقی و همچنین اختلاف نظرهای اخلاقی را در میان سهامداران کاهش دهند. در پایان این مقاله، با کمک یک مطالعه ی موردی، نشان خواهیم داد که چگونه می توان از این چارچوب در موارد واقعی استفاده کرد. خواهیم دید که این رویکرد سیستماتیک ما را قادر می سازد تا مسئله را به صورت واضح و جامع بیان کنیم و همچنین گام های آن از پیچیدگی مشکلات اخلاقی می کاهد. در نهایت، این مورد را با کمک دو تئوری اخلاقیِ کارآمد و با توجه به عناصر مهمِ مرتبطِ آن، بررسی خواهیم کرد. این امر ما را به تصمیم گیری درست رهنمون می شود، که همان کاهش یا جلوگیری از اثرات فاجعه آمیز اقدامات ما خواهد بود. متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد، لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.

هدف از انجام مطالعه حاضر، بررسی زیرساخت های فلسفی آموزش اخلاق حرفه ای در دانشکده های مهندسی همراه با معرفی رویکردهای فلسفی مورد توجه و مغفول در این زمینه بوده است. مکاتب فلسفی علاوه بر اینکه به عنوان لنزهایی برای بررسی آموزش اخلاق مهندسی تلقی می شوند، در تنظیم برنامه های آموزشی مهندسی نیز تأثیرگذار بوده و می توانند بین موارد علمی و غیرعلمی تعادل ایجاد کنند تا دانشکده های مهندسی از این طریق بتوانند مهندسینی هم خبره در علم و دانش و هم مزین به اخلاق مهندسی پرورش دهند. با توجه به مطالعات و نتایج مختلف گزارش شده در این زمینه، پژوهش حاضر با هدف گردآوری و مقایسه پژوهش های انجام شده به روش مرور نظام مند، در پایان سال 2021 میلادی انجام گرفت. به همین منظور موتورهای جستجوی Scopus و مگیران با بررسی عبارات Philosophy” و Engineering ethics education” در عنوان، کلیدواژه و چکیده مقالات مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج حاصل از بررسی مطالعات نشان دهنده یک زیرساخت فلسفی غالب مورد توجه و هشت زیرساخت فلسفی مغفول است. 76/82% مقالات مدرنیسم را رویکرد غالب اما ناکارآمد دانسته اند و 65/52% مقالات عدم توجه به رویکرد جامع (مشمول) در آموزش اخلاق مهندسی را مغفول ترین رویکرد معرفی کردند. جایگاه رویکرد پسامدرنیسم، پدیدارشناسی، انسان محور، جامع، مذهبی، مشارکتی، موقعیتی، انتقادی، ساختن گرایی در پرورش مهندسینی اخلاق مدار و حرفه ای در عصر کنونی خالی است.

پژوهش حاضر با هدف آزمون ارتباط علی بین شایستگی‏های دانش‏ آموختگان علوم مهندسی با کارآفرینی با نقش میانجی ‏گری اخلاق حرفه‏ ای مهندسی انجام گرفته است. روش پژوهش کاربردی و از منظر گردآوری داده‏ها، توصیفی از نوع همبستگی بوده است. جامعه آماری کلیه دانشجویان دانشکده‏ های فنی و مهندسی دانشگاه تهران بودند که تعداد 306 نفر به شیوه نمونه‏ گیری تصادفی طبقه‏ ای انتخاب گردید. به ‏منظور گردآوری داده ‏ها، از پرسش‏نامه‏ های کارآفرینی، اخلاق حرفه ‏ای مهندسی و پرسش‏نامه محقق ساخته شایستگی‏ های مورد نیاز دانش ‏آموختگان علوم مهندسی استفاده شد. روایی پرسش‏نامه‏ ها با استفاده از روایی محتوایی سازه و پایایی آنها با ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. داده ‏ها با استفاده از آزمون‏های ضریب رگرسیون و مدل معادلات ساختاری تجزیه ‏و تحلیل شد. نتایج نشان داد که وضعیت کارآفرینی دانشجویان به طور مستقیم و غیرمستقیم از متغیرهای پیش‏بینی اخلاق حرفه‏ای و شایستگی‏ های دانش ‏آموختگی تأثیر می‏ پذیرد، همچنین تمام مؤلفه‏ ها در حد مطلوب و بسیار مطلوبی گزارش شده‏ اند و مدل داده ‏ها از برازش خوبی برخوردار است، بنابراین فرضیه کلی پژوهش مبنی بر “الگوی مفروض رابطه علی بین شایستگی ‏های مورد نیاز دانش ‏آموختگان علوم مهندسی با کارآفرینی با میانجی‏گری اخلاق حرفه‏ ای” تأیید شده است.